اجرای گرمایش از کف هلیپد برای خشک نگه داشتن سطح پس از برفروبی و جلوگیری از یخزدگی، لغزش و تخریب رویه در چرخه ذوب و انجماد.
کار برفروبی، برداشتن توده برف از سطح سکو است و با ماشین یا نیروی انسانی انجام میشود. اما سکو بعد از برفروبی خشک نیست: لایهای نازک از رطوبت در درزها، بافت رویه و اطراف علائم میماند. در شب بعد، همین رطوبت با افت دمای سطح منجمد میشود و فیلم نازکی از یخ میسازد که دیده نمیشود.
سیستم گرمایش از کف برای همین مرحله ساخته میشود، نه برای آب کردن برف. وظیفه آن این است که پس از برفروبی، سطح را در کوتاهترین زمان خشک کند و تا پایان بهرهبرداری زمستانه اجازه تشکیل یخ ندهد؛ سطحی که خلبان روی آن فرود میآید یکدست، خشک و قابل پیشبینی میماند.
این تفکیک، فقط یک نکته اصطلاحی نیست؛ روی طراحی اثر میگذارد. سیستمی که برای ذوب توده برف طراحی شود به توان بسیار بالا، لایههای ضخیمتر و زمان راهاندازی طولانی نیاز دارد و در عمل هم سطح را بهموقع خشک نمیکند. سیستمی که برای خشک کردن باقیمانده و جلوگیری از انجماد طراحی شود، با توان کمتر، پاسخ سریعتر و کنترل دقیقتر کار میکند.
خطر اصلی سکوی زمستانی، برف نیست؛ یخ است. برف دیده میشود و برداشته میشود، اما فیلم نازک یخ روی سطح بتنی شفاف است و از فاصله چند متری با سطح خیس تفاوتی ندارد. خلبان آن را در آخرین لحظه تشخیص میدهد، یعنی وقتی دیگر برای لغو فرود جا نیست.
سه اثر دارد و هر سه در بهرهبرداری واقعی دیده میشوند. اول، افت اصطکاک: ضریب تماس لاستیک با سطح بهشدت پایین میآید و حفظ موقعیت بالگرد روی سکو غیرقابل پیشبینی میشود. دوم، پوشاندن علائم: یخ و برف باقیمانده TLOF و FATO را محو میکند؛ همان نشانههایی که مسیر و محدوده فرود را به خلبان میگویند. سوم، تخریب رویه: آب در درزها و ترکهای مویی نفوذ میکند، شب منجمد میشود، حجم میگیرد و بتن را از درون میشکند. چند زمستان تکرار این چرخه، رویه سالم را به لایهای ترکخورده و نفوذپذیر تبدیل میکند.
روشهای جایگزین هرکدام محدودیت خودشان را دارند. نمک و مواد شیمیایی یخ را آب میکنند اما خوردگی آرماتور، آسیب به بتن و اثر زیستمحیطی روی رواناب سکو را به همراه دارند و باید هر بار پس از عملیات پاک شوند. شن و ماسه اصطکاک را بالا میبرد ولی علائم را میپوشاند و در گاتر محیطی جمع میشود. هیتر هوایی هم گرمای همرفتی تولید میکند که زیر باد روتور پراکنده میشود و سطح سرد را یکدست گرم نمیکند.
گرمایش از کف، گرما را داخل خود لایه رویه تولید میکند. نتیجه، سطحی است که دمای آن بالای نقطه انجماد نگه داشته میشود و آب روی آن نمیماند؛ بدون مواد شیمیایی، بدون پوشاندن علائم و بدون وابستگی به جریان هوا. هزینه آن، برق یا آب گرم مصرفی است و همینجاست که عایق حرارتی و کنترل ناحیهای تعیینکننده میشوند.
طراحی با پنج ورودی شروع میشود و بدون آنها هر عددی حدس است: دمای طراحی زمستانه همان منطقه، مساحت و تقسیمبندی نواحی سکو، نوع و ضخامت رویه، توان برق قابل تخصیص و زمان هدف برای خشک شدن سطح پس از برفروبی. از این پنج، دمای طراحی و زمان هدف بیشترین اثر را روی توان نصبشده دارند.
خروجی محاسبه، توان نصبشده، فاصله کابلها یا لولهها و ضخامت عایق است. عدد نهایی پس از بازدید و بررسی نقشه سکو اعلام میشود؛ الگوبرداری از پروژه دیگر، به سکویی با مصرف بالا و سطح ناهمگون میرسد.
ترتیب لایهها از پایین: سازه، شیببندی و تسطیح، عایق حرارتی، المنت یا لوله با فاصله طراحیشده، لایه محافظ، رویه و در آخر علائم و لایه ضد لغزش. عایق حرارتی نقش اصلی را در بازده دارد؛ حذف یا ناقص اجرا کردن آن، گرما را به سازه بتنی میفرستد و نتیجه دو چیز است: مصرف بالا و سطحی که هنوز یخ میزند.
نقاط حساس اجرا: لبهها و محل اتصال به گاتر محیطی که باید آببندی شوند؛ مسیر عبور کابلها از کنار شوتهای تخلیه؛ ارتفاع نصب المنت نسبت به لایه رویه تا هنگام رنگآمیزی یا اصلاح شیب آسیب نبیند؛ و ثبت دقیق مسیر مدارها در نقشه چونساخت تا تعمیر بعدی حدس نباشد.
کنترل درست بر پایه دمای سطح و رطوبت کار میکند و مدارها ناحیهای تعریف میشوند تا فقط محدوده TLOF و مسیرهای لازم گرم شود، نه کل سکو یکجا. مانیتور جریان هر مدار، قطع کابل یا افت مقاومت عایقی را پیش از اولین شب یخبندان نشان میدهد؛ همین یک قابلیت، تفاوت بین تعمیر برنامهریزیشده و سکوی خارج از سرویس است.
نگهداری سالانه پیش از فصل سرد: تست مقاومت عایقی، بازرسی درزها و آببندی، پاکسازی سطح و بررسی سنسورها. در فصل: کنترل نقاطی که آب جمع میشود و ثبت لاگ دما و مصرف. هزینه این کار کم است؛ هزینه از کار افتادن سکو در سردترین شب سال نیست.
| نقش سیستم | خشک نگه داشتن سطح و جلوگیری از یخزدگی پس از برفروبی |
| خانواده سیستم | کابل یا تشک حرارتی برقی؛ سیستم هیدرونیک با آب گرم و ضدیخ |
| لایهبندی | سازه، شیب و تسطیح، عایق حرارتی، المنت یا لوله، لایه محافظ، رویه، علائم ضد لغزش |
| کنترل | سنسور دمای سطح و رطوبت، کنترل ناحیهای، مانیتور جریان هر مدار |
| تغذیه برق | فیدر اختصاصی و تغذیه پشتیبان بر اساس توان نصبشده |
| هماهنگی | شیببندی، گاتر محیطی، آببندی و لایه رویه |
| تحویل | تست عایقی، راهاندازی، آموزش بهرهبردار و نقشه چونساخت |
خدمات مشاوره، طراحی معماری و سازه هلیپد، بررسی حریم پروازی و نظارت بر اجرا تا اخذ تاییدیه سازم…
جزئیات ←اجرای سکوی فرود بالگرد بتنی و فلزی، زمینی و بامنشین، برای کاربری بیمارستانی، اضطراری و تجاری ب…
جزئیات ←تأمین و نصب چراغهای محیطی FATO، نقطه فرود TLOF، مسیر نزدیکشو و نسخههای ضد انفجار برای سکوهای…
جزئیات ←کارشناسان ما جزئیات فنی و مسیر اجرا را توضیح میدهند.